Let op wat je gebruikt

De impact van roken, vapen, alcohol en drugs

Je kunt roken, vapen, alcohol of drugs gebruiken, omdat het stoer lijkt of om stress, pijn, verdriet of verveling niet te voelen. Dat lijkt te helpen, omdat je je even beter voelt, maar vaak kom je zo in een vicieuze cirkel. Je gebruikt iets om je beter te voelen, daarna voel je je schuldig, moe of somber, en dat gevoel maakt de verleiding groter om opnieuw te gebruiken. Op de lange termijn verergert dat juist stress, somberheid en een gebrek aan motivatie.

Voor jongeren met een chronische ziekte kunnen middelen ernstige bijwerkingen geven en extra schadelijk zijn: ze kunnen medicijnen beïnvloeden, je afweer verzwakken, herstel vertragen en psychische klachten versterken. Het effect op je lichaam kan groter zijn, juist omdat je gezondheid al extra aandacht vraagt.

Ook sociale druk speelt mee. Op sociale media, vooral platforms als TikTok en Instagram, worden alcohol, vapen en blowen vaak neergezet als “normaal” of zelfs stoer. Influencers of leeftijdsgenoten laten het eruitzien alsof het ontspant of erbij hoort. Onderzoek laat zien dat dit soort beelden je onbewust beïnvloeden en de kans groter maken dat je zelf gaat experimenteren. Het gevaar is dat je het idee krijgt dat “iedereen het doet”, terwijl dat niet zo is en de gevolgen groot kunnen zijn.

Wat helpt? Wees kritisch op wat je online ziet en praat erover met iemand die je vertrouwt. Zoek betrouwbare informatie, zeker als je medicijnen gebruikt of gezondheidsklachten hebt. Probeer spanning of somberheid op een andere manier te ontladen: met muziek, sport, ontspanning of contact met iemand die je begrijpt. En laat je inspireren door mensen die laten zien dat je ook zonder middelen sterk, ontspannen en jezelf kunt zijn.

Praktische tips

  1. Sta stil bij je gebruik: waarom grijp je naar een middel? Wat levert het je op?
  2. Zoek vervangers voor spanning: wandelen, muziek luisteren, bewegen, afspreken met anderen of ademhalingsoefeningen.
  3. Praat erover: met iemand die je vertrouwt.
  4. Wil je minderen of stoppen? Bespreek dit met iemand die je vertrouwt. Dat kan een vriend of vriendin zijn, maar ook een van je ouders. Hulp kun je vinden via de huisarts, Jellinek of online tools. WeQuit is bijvoorbeeld een website voor jongeren om te stoppen met roken of vapen.
  5. Weet dat je niet de enige bent: veel jongeren worstelen hiermee – je mag hulp vragen.

Waarom dit belangrijk is: Middelengebruik onderdrukt je immuunsysteem, verstoort je slaap en kan invloed hebben op medicijnen of je stemming. Bewust omgaan met wat je gebruikt, is een vorm van zelfzorg. Meer weten over middelengebruik? Kijk op Jellinek of Trimbos

In dit thema

Let op wat je gebruikt

De impact van roken, vapen, alcohol en drugs

Je kunt roken, vapen, alcohol of drugs gebruiken, omdat het stoer lijkt of om stress, pijn, verdriet of verveling niet te voelen. Dat lijkt te helpen, omdat je je even beter voelt, maar vaak kom je zo in een vicieuze cirkel. Je gebruikt iets om je beter te voelen, daarna voel je je schuldig, moe of somber, en dat gevoel maakt de verleiding groter om opnieuw te gebruiken. Op de lange termijn verergert dat juist stress, somberheid en een gebrek aan motivatie.

Voor jongeren met een chronische ziekte kunnen middelen ernstige bijwerkingen geven en extra schadelijk zijn: ze kunnen medicijnen beïnvloeden, je afweer verzwakken, herstel vertragen en psychische klachten versterken. Het effect op je lichaam kan groter zijn, juist omdat je gezondheid al extra aandacht vraagt.

Ook sociale druk speelt mee. Op sociale media, vooral platforms als TikTok en Instagram, worden alcohol, vapen en blowen vaak neergezet als “normaal” of zelfs stoer. Influencers of leeftijdsgenoten laten het eruitzien alsof het ontspant of erbij hoort. Onderzoek laat zien dat dit soort beelden je onbewust beïnvloeden en de kans groter maken dat je zelf gaat experimenteren. Het gevaar is dat je het idee krijgt dat “iedereen het doet”, terwijl dat niet zo is en de gevolgen groot kunnen zijn.

Wat helpt? Wees kritisch op wat je online ziet en praat erover met iemand die je vertrouwt. Zoek betrouwbare informatie, zeker als je medicijnen gebruikt of gezondheidsklachten hebt. Probeer spanning of somberheid op een andere manier te ontladen: met muziek, sport, ontspanning of contact met iemand die je begrijpt. En laat je inspireren door mensen die laten zien dat je ook zonder middelen sterk, ontspannen en jezelf kunt zijn.

Praktische tips

  1. Sta stil bij je gebruik: waarom grijp je naar een middel? Wat levert het je op?
  2. Zoek vervangers voor spanning: wandelen, muziek luisteren, bewegen, afspreken met anderen of ademhalingsoefeningen.
  3. Praat erover: met iemand die je vertrouwt.
  4. Wil je minderen of stoppen? Bespreek dit met iemand die je vertrouwt. Dat kan een vriend of vriendin zijn, maar ook een van je ouders. Hulp kun je vinden via de huisarts, Jellinek of online tools. WeQuit is bijvoorbeeld een website voor jongeren om te stoppen met roken of vapen.
  5. Weet dat je niet de enige bent: veel jongeren worstelen hiermee – je mag hulp vragen.

Waarom dit belangrijk is: Middelengebruik onderdrukt je immuunsysteem, verstoort je slaap en kan invloed hebben op medicijnen of je stemming. Bewust omgaan met wat je gebruikt, is een vorm van zelfzorg. Meer weten over middelengebruik? Kijk op Jellinek of Trimbos

In dit thema