Slaap is heel belangrijk voor je: het zorgt ervoor dat je lichaam
herstelt, groeit en oplaadt. Tijdens je slaap verwerken je
hersenen informatie en emoties, herstellen je spieren en cellen en
wordt je afweersysteem sterker. Als je genoeg slaapt, ben je
gezonder, fitter en kun je je beter concentreren.
Als
je een chronische aandoening hebt, is slaap extra belangrijk. Als je
niet goed slaapt, is dat slecht voor je afweer, stemming en
pijnbeleving. Je hebt meer stress en een grotere kans op overgewicht
(en diabetes type 2) en leren gaat moeilijker.
Slaap en schermgebruik
Teveel schermgebruik is niet goed voor je slaap. Het blauwe licht van je telefoon of tablet zorgt ervoor dat je minder melatonine aanmaakt: het hormoon dat je slaperig maakt. En al die berichten en prikkels van sociale media of games zorgen ervoor dat je moeilijker in slaap valt en vaker wakker wordt. Als je te weinig goede slaap krijgt, ben je overdag moe en krijg je last van concentratieproblemen. Gelukkig kun je daar zelf iets aan doen: zet je telefoon minimaal een uur voor je naar bed gaat uit, neem je telefoon niet mee naar bed en zet meldingen ’s avonds uit. Zo krijgt je lichaam de rust die het nodig heeft.
Slaap en emoties
Soms kun je niet slapen omdat je hoofd nog ‘aan’ staat. Piekeren, stress of angst om niet in slaap te vallen, houden je hersenen actief. Dat is niet fijn, maar wel heel normaal; je brein probeert problemen op te lossen, ook al is het midden in de nacht. Een tip: schrijf voor het slapengaan even op wat je bezighoudt, of praat erover met iemand. Dat kan helpen. Probeer daarna te ontspannen: luister naar rustige muziek, adem diep in en uit, of doe iets waar je rustig van wordt. Hoe meer rust, hoe beter je in slaap valt.
Blowen en slaap
Sommige jongeren blowen om beter te kunnen slapen,
maar dat helpt meestal niet echt. Je valt misschien sneller in slaap,
maar je slaapt minder diep en wordt vaker wakker. Zo kan blowen
ervoor zorgen dat je geen natuurlijk slaapritme meer hebt. (Ook kan
blowen bij sommige jongeren en volwassenen sterke bijwerkingen geven,
zoals angst, somberheid, concentratieproblemen, vermoeidheid of zelfs
paniekaanvallen. Ook kan het je motivatie, geheugen en
schoolprestaties verminderen. Zeker als je een chronische ziekte
hebt, kunnen deze effecten extra heftig zijn en je herstel of
behandeling in de weg staan.)
Je kunt beter andere manieren
zoeken om tot rust te komen, zoals ademhalingsoefeningen, muziek
luisteren of een avondwandeling maken.
Praktische tips
- Houd vaste bedtijden aan: ga elke dag rond dezelfde tijd naar bed, ook in het weekend.
- Schermvrije tijd: stop minstens een uur voor het slapengaan met je telefoon/tablet.
- Zorg voor rust in je slaapkamer: donker, stil en niet te warm.
- Gebruik ontspanningsoefeningen: ademhaling, bodyscan [link of pop up naar bodyscan tekst] of rustige muziek.
- Beweeg overdag: dat helpt je 's avonds beter te slapen.
- Geen caffeïne na 15:00: koffie, cola of energiedrank.
- Powernaps (max. 30 min) geven overdag energie zonder je nachtrust te verstoren!
- Het advies is 8 tot 10 uur slapen per nacht. Je lichaam en brein zijn nog volop in ontwikkeling en hebben veel hersteltijd nodig. Door voldoende slaap heb je een betere concentratie, een positievere stemming en meer energie.
Wat is een bodyscan?
Een bodyscan is een ontspanningsoefening waarbij je met je aandacht rustig je hele lichaam langsgaat, van je tenen tot je hoofd. Je voelt elk deel van je lichaam. Het helpt je te ontspannen en meer in het moment te zijn.
Hier zijn korte stappen om zelf een bodyscan te doen:
- Zoek een rustige plek en ga zitten of liggen.
- Sluit je ogen en adem rustig in en uit.
- Richt je aandacht op je tenen en voel hoe ze aanvoelen.
- Ga langzaam omhoog: voeten → benen → buik → borst → armen → hoofd.
- Merk spanning of gevoelens op zonder oordeel.
- Adem rustig door en ontspan elk lichaamsdeel terwijl je er aandacht aan geeft.
- Sluit af door je hele lichaam weer als één geheel te voelen.
Meer lezen? Kijk bijvoorbeeld op Mindfulness.