Leefstijl

Schermgebruik en eten

Wist je dat schermgebruik een negatief effect kan hebben op gezond eten? Tijdens het scrollen of gamen grijp je vaak makkelijker naar een snack dan naar iets gezonds. En op sociale media zie je voortdurend reclames voor frisdrank of fastfood. Je kunt zo last krijgen van energiedips, honger op vreemde momenten en overgewicht. Wat helpt, is om afspraken te maken met jezelf, zoals niet eten achter een scherm of kiezen voor een gezonde snack. Zo ga je je snel fitter voelen.

Emotie-eten

Ben jij ook iemand die gaat eten als je je verveelt, gestrest bent of als je jezelf wilt troosten? Eten kan dan even een prettig gevoel geven, maar het lost niets op. Voor je het weet is het een gewoonte: je voelt je rot, je eet iets lekkers, je voelt je even beter, maar daarna komt het schuldgevoel. Als je weet waarom je eet, uit honger of omdat je je niet lekker voelt, kun je dit patroon doorbreken. Erover praten, bewegen of iets creatiefs doen kan helpen om emotie-eten niet als uitlaatklep te gebruiken.

Culturele invloed

Je cultuur en waar je vandaan komt, hebben een grote invloed op wat en hoe je eet. In de ene cultuur draait eten vooral om gezelligheid en samenzijn, terwijl in een andere gezondheid, religieuze regels of tradities belangrijk zijn. Ook smaken, ingrediënten en eetmomenten kunnen verschillen. Wat als gezond of normaal wordt gezien, hangt dus sterk af van je culturele achtergrond.

Praktische tips

1. Begin de dag met een goed ontbijt: volkorenbrood, muesli of havermout met fruit of een smoothie
2. Eet elke dag twee tot drie soorten groenten en fruit: bij het avondeten maar ook bij de lunch of als snack (denk aan cherrytomaatjes, worteltjes of komkommer op school). Voor jongeren boven de 14 jaar is het advies om ongeveer 250 gram groente te eten (dat zijn vier tot vijf opscheplepels) en twee stuks fruit per dag te eten
3. Kies voor volkorenproducten: pasta, zilvervliesrijst, peulvruchten of brood. Daarin zitten veel vezels en langzaam verteerbare koolhydraten die zorgen voor een stabiele bloedsuikerspiegel.
   Snack slimmer: vervang chips of koekjes door ongezouten noten, fruit, volkoren crackers of rijstwafels
4. Eet minder bewerkte producten: bewerkt voedsel is eten dat in een fabriek of keuken is veranderd ten opzichte van de natuurlijke vorm, vaak met toevoegingen zoals suiker, vet, zout of conserveringsmiddelen om het langer houdbaar of lekkerder te maken. Fastfood, kant-en-klaarmaaltijden en snacks bevatten daarom vaak veel zout, suiker en verzadigd vet. Wissel ze af met zelfgemaakte, eenvoudige gerechten.
5. Drink voldoende: zes tot acht glazen per dag. Water (eventueel met citroen of munt), thee zonder suiker of bijvoorbeeld bruiswater met fruit.
6. Drink minder frisdrank en energiedrank: daar zit veel suiker in met lege calorieën, die zorgen voor energiedips.
7. Lees etiketten: kies geen producten met lange ingrediëntenlijsten en toegevoegde suikers.
8. Eet regelmatig: sla geen maaltijden over. Drie hoofdmaaltijden en één tot twee gezonde tussendoortjes per dag helpen je energiek te blijven.

Extra tips

1. Maak gezonde keuzes makkelijk
   • Zet het fruit op een goed zichtbare plek, neem een bakje rauwkost mee naar school.
   • Maak in het weekend een paar gezonde snacks klaar (bijv. havermoutrepen, groentechips).
2. Laat je niet gek maken door diëten of influencers
   • Online informatie over voeding klopt niet altijd.
   • Volg geen extreme diëten zonder begeleiding.
   • Kies voor balans: iets lekkers af en toe past in een gezonde leefstijl.
3. Gebruik je creativiteit
   • Probeer nieuwe recepten of kook samen met vrienden of familie.
   • Maak zelf wraps, soep of gezonde pizza; leuk én lekker!
4. Gebruik goede apps of challenges
   • Er zijn apps zoals ‘Kies ik Gezond?’ of de Eetmeter van het Voedingscentrum die je helpen gezonde keuzes te maken.
5. Luister naar je lichaam
   • Eet als je honger hebt, stop als je vol zit.
   • Ga niet eten uit verveling of stress – zoek dan afleiding met muziek, beweging of spreek af met een vriend(in).